{"id":2735,"date":"2026-06-15T01:57:13","date_gmt":"2026-06-14T21:57:13","guid":{"rendered":"https:\/\/ziya.info.az\/?p=2735"},"modified":"2026-07-02T03:34:07","modified_gmt":"2026-07-01T23:34:07","slug":"elmmetrik-dusuncenin-edebiyyatsunasliqda-yeni-merhelesi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ziya.info.az\/?p=2735","title":{"rendered":"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130"},"content":{"rendered":"<header class=\"fulltitle\">\n<h1><span style=\"color: #3366ff;\"><b style=\"font-size: 16px;\"><i>(Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259s\u0259f\u0259 doktoru, dosent Zakir\u0259 \u018fliyeva il\u0259 m\u00fcsahib\u0259)<\/i><\/b><\/span><\/h1>\n<\/header>\n<div class=\"articletext\"><span style=\"color: #3366ff;\"><b><br \/>\nSon ill\u0259rd\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 elmmetrik v\u0259 bibliometrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin rolu getdikc\u0259 art\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan humanitar elml\u0259rind\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar x\u00fcsusi maraq do\u011furur.<br \/>\nM\u00fcsahibimiz, AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u201cR\u0259q\u0259msal \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 s\u00fcni intellekt\u201d \u015f\u00f6b\u0259snin m\u00fcdiri, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent Zakir\u0259 \u018fliyevad\u0131r.<br \/>\nZ.\u018fliyevan\u0131n t\u0259dqiqatlar\u0131nda Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n populyarla\u015fmas\u0131, r\u0259q\u0259msalla\u015fmas\u0131, elmi irsin elektron m\u00fchit\u0259 inteqrasiyas\u0131, elmi f\u0259aliyy\u0259tin beyn\u0259lxalq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fcy\u00fc, biblioqrafik v\u0259 elmmetrik ara\u015fd\u0131rmalar v\u0259 s. m\u00f6vzular m\u00fch\u00fcm yer tutur.<br \/>\nBu yax\u0131nlarda alimin \u201cSalid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 elmmetrik diapazonda\u201d adl\u0131 monoqrafiyas\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda ilk elmmetrik t\u0259dqiqatlardan biri kimi \u0259d\u0259bi v\u0259 elmi m\u00fchit\u0259 t\u0259qdim olundu. Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas aliml\u0259rimizin r\u0259q\u0259msal inki\u015faf m\u00fchitind\u0259 populyarla\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan bu elmmetrik ara\u015fd\u0131rma modeli ilk v\u0259 t\u0259qdir\u0259layiq add\u0131md\u0131r. H\u0259r iki m\u00fchitd\u0259 maraqla qar\u015f\u0131lanan \u201cFilologiya elml\u0259ri doktoru Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 elmmetrik diapazonda\u201d adl\u0131 monoqrafiyas\u0131 haqq\u0131nda m\u00fc\u0259llifl\u0259 bir s\u00f6hb\u0259t\u0259 ehtiyac oldu\u011funu hiss etdik.. \u018fminik ki, kitab\u0131n yaranma ideyas\u0131, elmmetriyan\u0131n humanitar elml\u0259rd\u0259ki rolu v\u0259 g\u0259l\u0259c\u0259k perspektivl\u0259r m\u00f6vzusunda m\u00fcsahib\u0259miz oxuculara h\u0259m d\u0259 ad\u0131 \u00e7\u0259kil\u0259n n\u0259\u015fr haqq\u0131nda dol\u011fun v\u0259 \u0259h\u0259miyy\u0259tli informasiya \u0259ld\u0259 etm\u0259y\u0259 imkan ver\u0259c\u0259k.<\/b><\/span><i>\uf02d- H\u00f6rm\u0259tli Zakir\u0259 xan\u0131m, ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259 bir m\u00fcsahib\u0259 \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 oxucular\u0131m\u0131za r\u0259q\u0259msal humanitar elml\u0259r haqq\u0131nda fikirl\u0259rinizi nec\u0259 ifad\u0259 ed\u0259rdiniz?<\/i><br \/>\n\u2013 XXI \u0259srin yaratd\u0131\u011f\u0131 \u0259n\u0259n\u0259vi akademik f\u0259aliyy\u0259t il\u0259 r\u0259q\u0259msal texnologiyalar\u0131n sintezi n\u0259tic\u0259sind\u0259 yeni elmi ekosistem, hibrid elmi m\u00fchit yaranmaqdad\u0131r. S\u00fcni intellekt, b\u00f6y\u00fck veril\u0259nl\u0259r bazalar\u0131, r\u0259q\u0259msal korpuslar v\u0259 elmmetrik sisteml\u0259r humanitar elml\u0259rin d\u0259 inki\u015faf\u0131nda m\u00fch\u00fcm rol oynamaqdad\u0131r. G\u0259l\u0259c\u0259k m\u0259hz bu istiqam\u0259t\u0259 m\u0259xsusdur. \u00dcmumiyy\u0259tl\u0259, r\u0259q\u0259msalla\u015fma art\u0131q humanitar elml\u0259rin d\u0259 ayr\u0131lmaz hiss\u0259sin\u0259 \u00e7evrilm\u0259kd\u0259dir. \u201cElektron Akademiya\u201d \u00e7\u0259r\u00e7iv\u0259sind\u0259 Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131nda bu sah\u0259d\u0259 ciddi islahatlar apar\u0131l\u0131r. AMEA-n\u0131n prezidenti, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin ifad\u0259si il\u0259 des\u0259k \u201chumanitar v\u0259 r\u0259q\u0259msal t\u0259f\u0259kk\u00fcr\u00fcn qov\u015fa\u011f\u0131nda\u201d t\u0259dric\u0259n beyn\u0259lxalq elmi d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 daxil olmam\u0131z v\u0259 n\u00fcfuzlu qlobal elmi \u015f\u0259b\u0259k\u0259l\u0259rd\u0259 yer almam\u0131z daha dinamik inki\u015faf\u0131n ilkin t\u0259m\u0259ll\u0259ridir. \u00c7al\u0131\u015fd\u0131\u011f\u0131m Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutu da daxil olmaqla, aliml\u0259rimizin elmi profill\u0259rinin sistemli idar\u0259 olunmas\u0131, a\u00e7\u0131q elm prinsipl\u0259rinin t\u0259tbiqi v\u0259 databazalar\u0131n t\u0259\u015f\u0259kk\u00fcl\u00fc, elmi bilikl\u0259rin r\u0259q\u0259msalla\u015fmas\u0131, beyn\u0259lxalq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn art\u0131r\u0131lmas\u0131, n\u00fcfuzlu elmi bazalarda t\u0259msil olunma prosesl\u0259ri geni\u015fl\u0259nir. R\u0259q\u0259msal texnologiyalar yeni t\u0259dqiqat metodlar\u0131 yarad\u0131r v\u0259 bu proses qa\u00e7\u0131lmazd\u0131r. \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201cR\u0259q\u0259msal \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 s\u00fcni intellekt\u201d \u015f\u00f6b\u0259sinin yarad\u0131lmas\u0131 da bu z\u0259rur\u0259td\u0259n ir\u0259li g\u0259lmi\u015fdir.<a class=\"highslide\" href=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-06\/1781553636_salide-221.jpg\" rel=\"highslide\"><img decoding=\"async\" title=\"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130\" src=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-06\/thumbs\/1781553636_salide-221.jpg\" alt=\"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130\" \/><\/a><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"articletext\"><i>&#8211; Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda yeni yarad\u0131lm\u0131\u015f v\u0259 r\u0259hb\u0259rlik etdiyiniz \u201cR\u0259q\u0259msal \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 s\u00fcni intellekt\u201d \u015f\u00f6b\u0259si haqq\u0131nda y\u0131\u011fcam m\u0259lumat ver\u0259 bil\u0259rsinizmi?<\/i><br \/>\n&#8211; Bildiyiniz kimi, 2025-ci ild\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidenti c\u0259nab \u0130lham \u018fliyev \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda R\u0259q\u0259msal \u0130nki\u015faf Konsepsiyas\u0131\u201d haqq\u0131nda F\u0259rman v\u0259 \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n 2025\u20132028-ci ill\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn s\u00fcni intellekt Strategiyas\u0131\u201dn\u0131n t\u0259sdiq edilm\u0259si haqq\u0131nda S\u0259r\u0259ncam\u201d kimi m\u00fch\u00fcm s\u0259n\u0259dl\u0259r imzalad\u0131. H\u0259min s\u0259n\u0259dl\u0259r\u0259 \u0259sas\u0259n v\u0259 m\u00fcasir d\u00f6vr\u00fcn t\u0259l\u0259bl\u0259rin\u0259 m\u00fcvafiq olaraq Az\u0259rbaycan Milli Elml\u0259r Akademiyas\u0131n\u0131n prezidenti \u0130sa H\u0259bibb\u0259ylinin r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 h\u0259yata ke\u00e7iril\u0259n islahatlar \u0259sas\u0131nda akademkin qeyd etdiyi kimi elmi qurumun \u201cElektron Arxitektura\u201ds\u0131 formala\u015fd\u0131r\u0131ld\u0131. Bu bax\u0131mdan r\u0259q\u0259msal humanitar elml\u0259r v\u0259 s\u00fcni intellekt texnologiyalar\u0131n\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259t\u0259 inteqrasiyas\u0131n\u0131n ilkin m\u0259rh\u0259l\u0259si kimi Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u201cR\u0259q\u0259msal \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 s\u00fcni intellekt\u201d \u015f\u00f6b\u0259si 2026-c\u0131 ilin yanvar ay\u0131ndan f\u0259aliyy\u0259t\u0259 ba\u015flad\u0131. \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun m\u00f6vcud elmi potensial\u0131 v\u0259 S\u0130 texnologiyalar\u0131n\u0131n s\u00fcr\u0259tli inki\u015faf potensial\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131nmaqla \u015f\u00f6b\u0259nin f\u0259aliyy\u0259t istiqam\u0259tl\u0259ri, strateji prioritetl\u0259ri m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirildi.<br \/>\nHaz\u0131rda \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 r\u0259q\u0259msal \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q sah\u0259sind\u0259 S\u0130 t\u0259tbiql\u0259ri il\u0259 t\u0259dqiqat prosesl\u0259rinin modell\u0259\u015fdirilm\u0259si imkanlar\u0131, strateji planla\u015fd\u0131rma, r\u0259q\u0259msal m\u0259tnl\u0259rin, \u201cData-x\u0259zin\u0259\u201d korpuslar\u0131n\u0131n yarad\u0131lmas\u0131 v\u0259 idar\u0259 edilm\u0259si sah\u0259sind\u0259 m\u00fch\u00fcm prosesl\u0259r\u0259 start verilmi\u015fdir. F\u0259r\u0259hli hald\u0131r ki, \u015f\u00f6b\u0259d\u0259 q\u0131sa m\u00fcdd\u0259t \u0259rzind\u0259 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n v\u0259 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas aliml\u0259rimizin r\u0259q\u0259msal inki\u015faf m\u00fchitind\u0259 populyarla\u015fmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan ilk elmi m\u0259hsul &#8211; ilk elmmetrik ara\u015fd\u0131rma modeli haz\u0131rlanm\u0131\u015fd\u0131r. \u201c\u018fd\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimin elmmetrik portreti\u201d seriyas\u0131ndan Google Scholar, Web of Science, Academia.edu, ResearchGate, DergiPark Academik v\u0259 dig\u0259r n\u00fcfuzlu elmi platformalarda H indeksinin g\u00f6st\u0259ricisi il\u0259 f\u0259rql\u0259n\u0259n \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimimiz haqq\u0131nda \u201cFilologiya elml\u0259ri doktoru Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 elmmetrik diapazonda\u201d kitab\u0131 n\u0259\u015fr olunmu\u015fdur.<a class=\"highslide\" href=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-06\/1781553661_salide-222.jpg\" rel=\"highslide\"><img decoding=\"async\" title=\"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130\" src=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-06\/thumbs\/1781553661_salide-222.jpg\" alt=\"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130\" \/><\/a><\/div>\n<div class=\"articletext\"><i>&#8211; El\u0259 m\u00fcsahib\u0259mizin \u0259slind\u0259 \u0259sas m\u00f6vzusu h\u0259m \u0259d\u0259bi, h\u0259m d\u0259 elmi m\u00fchitd\u0259 maraqla qar\u015f\u0131lanan \u201cFilologiya elml\u0259ri doktoru Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 elmmetrik diapazonda\u201d adl\u0131 kitab\u0131n\u0131z haqq\u0131ndad\u0131r. Bu kitab\u0131n \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259lm\u0259si v\u0259 ideyan\u0131n nec\u0259 yaranmas\u0131 haqq\u0131nda m\u0259lumat verm\u0259yinizi xahi\u015f ed\u0259rdik.<\/i><br \/>\n\u2013 Son ill\u0259rd\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 elmmetrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin rolu \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 art\u0131b. D\u00fcnyada art\u0131q yaln\u0131z n\u0259\u015frl\u0259rin say\u0131 deyil, onlar\u0131n t\u0259sir g\u00fcc\u00fc, istinad g\u00f6st\u0259ricil\u0259ri, beyn\u0259lxalq elmi bazalarda g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc d\u0259 n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131n\u0131r. M\u0259n\u0259 maraql\u0131 idi ki, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q elminin tan\u0131nm\u0131\u015f n\u00fcmay\u0259nd\u0259l\u0259rinin elmi f\u0259aliyy\u0259ti bu meyarlar bax\u0131m\u0131ndan nec\u0259 g\u00f6r\u00fcn\u00fcr. Bel\u0259likl\u0259, n\u0259z\u0259riyy\u0259\u00e7i alim Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n elmmetrik t\u0259hlili ideyas\u0131 yarand\u0131 v\u0259 n\u0259tic\u0259d\u0259 bu kitab \u0259rs\u0259y\u0259 g\u0259ldi.<br \/>\n\u018fsas m\u0259qs\u0259d Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq bir alimin elmi f\u0259aliyy\u0259tinin elmmetrik modelini yaratmaq idi. Eyni zamanda, m\u0259qs\u0259d yaln\u0131z faktlar\u0131 toplamaq deyil, h\u0259min faktlar\u0131 vizual \u015f\u0259kild\u0259 t\u0259qdim etm\u0259kl\u0259 alimin elmi f\u0259aliyy\u0259tinin inki\u015faf dinamikas\u0131n\u0131 g\u00f6st\u0259rm\u0259k, infoqrafik n\u00fcmun\u0259l\u0259rl\u0259, statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rl\u0259 elmi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131, n\u0259\u015fr dinamikas\u0131n\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq n\u00fcfuzu daha ayd\u0131n ifad\u0259 etm\u0259k idi.<i>&#8211; N\u0259 \u00fc\u00e7\u00fcn m\u0259hz Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015fd\u0131rma obyekti se\u00e7diniz?<\/i><br \/>\n\u2013 Se\u00e7im t\u0259sad\u00fcfi deyil. Bunun bir ne\u00e7\u0259 s\u0259b\u0259bi var. \u018fvv\u0259la, Salid\u0259 \u015e\u0259rifova m\u00fcasir Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u0259n m\u0259hsuldar aliml\u0259rind\u0259n biridir. Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n geni\u015f elmi f\u0259aliyy\u0259ti, z\u0259ngin n\u0259\u015fr bazas\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq elmi platformalardak\u0131 t\u0259msil\u00e7iliyi bel\u0259 bir ara\u015fd\u0131rma \u00fc\u00e7\u00fcn \u0259lveri\u015fli n\u00fcmun\u0259 hesab olundu. Onun \u0259s\u0259rl\u0259rinin m\u00f6vzu dair\u0259si olduqca geni\u015fdir. Dig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n, m\u00fcxt\u0259lif beyn\u0259lxalq elmi bazalarda t\u0259msil olunmas\u0131, aktivliyi, \u0259s\u0259rl\u0259rin\u0259 edil\u0259n istinadlar\u0131n say\u0131 v\u0259 elmi n\u00fcfuzu onu elmmetrik t\u0259dqiqat \u00fc\u00e7\u00fcn maraql\u0131 elmmetrik obraza \u00e7evirir. Bundan \u0259lav\u0259, onun yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00fcz\u0259rind\u0259 apar\u0131lan t\u0259hlil b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan humanitar elml\u0259rinin r\u0259q\u0259msal g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc bar\u0259d\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n t\u0259s\u0259vv\u00fcr yarad\u0131r. T\u0259sad\u00fcfi deyil ki, Salid\u0259 \u015e\u0259rifova 2024-c\u00fc ild\u0259 AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunda \u201c\u0130stinadda rekord\u201d diplomu t\u0259ltif edilmi\u015f ilk \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas olmu\u015fdur. G\u00f6r\u00fcnd\u00fcy\u00fc kmi, t\u0259qdim edil\u0259n elmmetrik diapazon alimin akademik irsinin g\u0259l\u0259c\u0259k t\u0259dqiqatlar \u00fc\u00e7\u00fcn etibarl\u0131 metodoloji baza yaratd\u0131\u011f\u0131n\u0131 n\u00fcmayi\u015f etdirir v\u0259 bu elmmetrik obraz humanitar d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259 sistemimizd\u0259 elmi inki\u015faf\u0131n strateji istiqam\u0259tl\u0259rini m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdir\u0259n model kimi \u00f6n\u0259mlidir.<i>\u2013 Humanitar elml\u0259rd\u0259 elmmetriyan\u0131n t\u0259tbiqi b\u0259z\u0259n m\u00fcbahis\u0259li hesab olunur. Siz bu m\u0259s\u0259l\u0259y\u0259 nec\u0259 yana\u015f\u0131rs\u0131n\u0131z?<\/i><br \/>\n\u2013 Do\u011frudur, humanitar elml\u0259rin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri f\u0259rqlidir. Burada yaln\u0131z r\u0259q\u0259ml\u0259rl\u0259 n\u0259tic\u0259 \u00e7\u0131xarmaq m\u00fcmk\u00fcn deyil. M\u00fcasir d\u00f6vrd\u0259 elmmetriya yaln\u0131z t\u0259bi\u0259t v\u0259 texniki elml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn deyil, humanitar elml\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 m\u00fch\u00fcm qiym\u0259tl\u0259ndirm\u0259 vasit\u0259sidir. O, alimin elmi n\u00fcfuzunu, t\u0259sir g\u00fcc\u00fcn\u00fc, sitat indeksl\u0259rini v\u0259 beyn\u0259lxalq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc obyektiv \u015f\u0259kild\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259y\u0259 imkan verir. M\u0259s\u0259l\u0259n, bir alimin \u0259s\u0259rl\u0259rinin hans\u0131 \u00f6lk\u0259l\u0259rd\u0259 oxundu\u011funu, hans\u0131 m\u00f6vzular\u0131n daha \u00e7ox maraq do\u011furdu\u011funu, hans\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131n daha \u00e7ox sitat ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirm\u0259k m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr. Bu m\u0259lumatlar elmi siyas\u0259tin formala\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 bax\u0131m\u0131ndan da \u0259h\u0259miyy\u0259tlidir. \u018fsas m\u0259qs\u0259d yaln\u0131z bir alimin elmi f\u0259aliyy\u0259tini statistik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rl\u0259 t\u0259qdim etm\u0259k deyildi. M\u0259n \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fam ki, elmmetrik m\u0259lumatlar vasit\u0259sil\u0259 bir t\u0259dqiqat\u00e7\u0131n\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131q yolunun dinamikas\u0131n\u0131, elmi maraqlar\u0131n\u0131n inki\u015faf\u0131n\u0131 v\u0259 beyn\u0259lxalq elmi m\u00fchitd\u0259ki m\u00f6vqeyini ortaya qoyum. Bu bax\u0131mdan kitab h\u0259m d\u0259 elmi portret n\u00fcmun\u0259sidir.<\/p>\n<p><i>&#8211; Kitabda hans\u0131 metodoloji yana\u015fmalardan istifad\u0259 etmisiniz?<\/i><br \/>\nAra\u015fd\u0131rmada bibliometrik, elmmetrik v\u0259 vebometrik t\u0259hlil metodlar\u0131ndan istifad\u0259 olunmu\u015fdur. Google Scholar, ResearchGate, ORCID, Academia.edu, Web of Science v\u0259 dig\u0259r beyn\u0259lxalq platformalar \u0259sas m\u0259lumat m\u0259nb\u0259l\u0259ri kimi ara\u015fd\u0131rmaya c\u0259lb edilmi\u015fdir. T\u0259dqiqat \u00e7ox\u015fax\u0259li m\u0259nb\u0259l\u0259r \u00fcz\u0259rind\u0259 qurulub. \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun biblioqrafik salnam\u0259l\u0259ri, kitabxanalar\u0131n elektron kataloqlar\u0131 v\u0259 s. -bu m\u0259nb\u0259l\u0259r birg\u0259 \u015f\u0259kild\u0259 alimin elmi f\u0259aliyy\u0259tinin daha dol\u011fun m\u0259nz\u0259r\u0259sini yaratma\u011fa imkan verdi.<\/p>\n<p><i>&#8211; T\u0259dqiqat zaman\u0131 sizi \u0259n \u00e7ox t\u0259\u0259cc\u00fcbl\u0259ndir\u0259n n\u0259tic\u0259l\u0259r hans\u0131lar oldu?<\/i><br \/>\nQeyd etdiyim kimi ilk n\u00f6vb\u0259d\u0259, Rusiya T\u0259bi\u0259t Elml\u0259ri Akademiyas\u0131n\u0131n h\u0259qiqi \u00fczv\u00fc Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259tinin m\u00f6vzu diapazonunun son d\u0259r\u0259c\u0259 geni\u015f olmas\u0131 diqq\u0259timi x\u00fcsusil\u0259 c\u0259lb etdi. O, h\u0259m Az\u0259rbaycan v\u0259 d\u00fcnya \u0259d\u0259biyyat\u0131, h\u0259m d\u0259 \u0259d\u0259biyyat n\u0259z\u0259riyy\u0259si, roman janr\u0131, Qaraba\u011f m\u00f6vzusu, t\u00fcrk xalqlar\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u0131 v\u0259 dig\u0259r istiqam\u0259tl\u0259rd\u0259 ard\u0131c\u0131l f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Onun \u0259d\u0259biyyat n\u0259z\u0259riyy\u0259si sah\u0259sind\u0259ki t\u0259dqiqatlar\u0131 x\u00fcsusi \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. X\u00fcsusil\u0259 roman janr\u0131n\u0131n n\u0259z\u0259ri probleml\u0259ri, janr m\u00fcxt\u0259lifliyi, m\u00fcharib\u0259 romanlar\u0131 v\u0259 m\u00fcasir \u0259d\u0259bi prosesl\u0259 ba\u011fl\u0131 ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda m\u00fch\u00fcm yer tutur.<br \/>\nSalid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n milli \u0259d\u0259bi irsin qorunmas\u0131na aid ara\u015fd\u0131rmalar\u0131, x\u00fcsusil\u0259, Yunus \u018fmr\u0259, \u015eota Rustaveli, S\u0259yat N\u0259va (Sayat Nova), Molla C\u00fcm\u0259 v\u0259 dig\u0259r \u0259dibl\u0259rl\u0259 ba\u011fl\u0131 apard\u0131\u011f\u0131 t\u0259dqiqatlar\u0131 onlar\u0131n m\u0259nsubiyy\u0259ti, \u0259d\u0259bi t\u0259sir dair\u0259si v\u0259 m\u0259d\u0259ni identifikasiya probleml\u0259rinin elmi m\u00fcst\u0259vid\u0259 yenid\u0259n d\u0259y\u0259rl\u0259ndirilm\u0259sini ehtiva edir. M\u00fcxt\u0259lif tarixi m\u0259rh\u0259l\u0259l\u0259rd\u0259 b\u0259zi xalqlar t\u0259r\u0259find\u0259n b\u0259zi \u0259d\u0259bi \u015f\u0259xsiyy\u0259tl\u0259rin f\u0259rqli \u015f\u0259kild\u0259 m\u0259nims\u0259nilm\u0259si v\u0259 ba\u015fqa \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni m\u00fcst\u0259vid\u0259 t\u0259qdim edilm\u0259si, alternativ \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni kontekstl\u0259rd\u0259 interpretasiya olunmas\u0131 \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131qda m\u00fcr\u0259kk\u0259b v\u0259 \u00e7oxqatl\u0131 elmi problem kimi \u00f6z\u00fcn\u00fc g\u00f6st\u0259rm\u0259kd\u0259dir. Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n tarixi m\u0259nb\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 elmi faktlara \u0259saslanaraq onlar\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259bi-m\u0259d\u0259ni m\u00fchiti il\u0259 ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u0259sasland\u0131ran ara\u015fd\u0131rmalar\u0131 Az\u0259rbaycanda deyil, xaricd\u0259 \u00e7ap edilm\u0259si, h\u0259m\u00e7inin h\u0259min t\u0259dqiqatlara qar\u015f\u0131 ciddi elmi etirazlar\u0131n ir\u0259li s\u00fcr\u00fclm\u0259m\u0259si onlar\u0131n metodoloji \u0259saslar\u0131n\u0131n v\u0259 faktoloji dayan\u0131ql\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisi kimi qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259lidir. Bu t\u0259dqiqatlar\u0131n Az\u0259rbaycandan k\u0259narda, beyn\u0259lxalq elmi n\u0259\u015frl\u0259rd\u0259 \u00e7ap olunmas\u0131 onlar\u0131n yaln\u0131z milli elmi m\u00fchitl\u0259 m\u0259hdudla\u015fmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, geni\u015f akademik d\u00f6vriyy\u0259y\u0259 daxil oldu\u011funu bir daha t\u0259sdiq edir. Bu fakt h\u0259min ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n elmi q\u0259bul olunma s\u0259viyy\u0259sini v\u0259 beyn\u0259lxalq elmi diskursda rezonans do\u011fura bilm\u0259 potensial\u0131n\u0131 art\u0131ran m\u00fch\u00fcm g\u00f6st\u0259ricisidir. Bu istiqam\u0259td\u0259 ir\u0259li s\u00fcr\u00fcl\u0259n elmi m\u00fcdd\u0259alara qar\u015f\u0131 ciddi v\u0259 sistemli akademik etirazlar\u0131n formala\u015fmamas\u0131 is\u0259 milli \u0259d\u0259bi irsin qorunmas\u0131nda \u0259v\u0259zsiz xidm\u0259tl\u0259ri olan Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k akademik obyektivliy\u0259, elmi sistemliliy\u0259 v\u0259 g\u00fccl\u00fc m\u0259nb\u0259\u015f\u00fcnasl\u0131q bazas\u0131na s\u00f6yk\u0259ndiyinin g\u00f6st\u0259ricisidir.<\/p>\n<p><i>&#8211; Bu monoqrafiyan\u0131n Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn yeniliyi n\u0259d\u0259n ibar\u0259tdir?<\/i><br \/>\n&#8211; \u018fs\u0259rin \u0259sas yeniliyi \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnas alimin f\u0259aliyy\u0259tinin ilk d\u0259f\u0259 sistemli elmmetrik model \u0259sas\u0131nda ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131d\u0131r. Bu yana\u015fma g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 dig\u0259r aliml\u0259rin d\u0259 elmi portretl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn metodoloji n\u00fcmun\u0259 rolunu oynaya bil\u0259r.<br \/>\nDig\u0259r t\u0259r\u0259fd\u0259n elmmetrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r t\u0259kc\u0259 hesabat xarakteri da\u015f\u0131m\u0131r. Onlar aliml\u0259ri daha g\u00f6r\u00fcn\u0259n olma\u011fa, beyn\u0259lxalq \u0259m\u0259kda\u015fl\u0131\u011fa qo\u015fulma\u011fa v\u0259 t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131n t\u0259sir dair\u0259sini geni\u015fl\u0259ndirm\u0259y\u0259 t\u0259\u015fviq edir. Eyni zamanda, bu g\u00f6st\u0259ricil\u0259r elmi f\u0259aliyy\u0259tin strateji planla\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn d\u0259 faydal\u0131d\u0131r.<br \/>\nM\u0259n hesab edir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnaslar\u0131n\u0131n elmmetrik portretl\u0259rinin haz\u0131rlanmas\u0131 ayr\u0131ca bir t\u0259dqiqat istiqam\u0259tin\u0259 \u00e7evrilm\u0259lidir. G\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 m\u00fcxt\u0259lif aliml\u0259rin v\u0259 elmi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin, elmi tariximizin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si r\u0259q\u0259msal elmi g\u00f6st\u0259ricil\u0259r \u0259sas\u0131nda m\u00fcqayis\u0259li t\u0259hlili bu sah\u0259d\u0259 yeni n\u0259tic\u0259l\u0259r ver\u0259 bil\u0259r. Bu kitab h\u0259min istiqam\u0259td\u0259 ilk add\u0131mlardan biridir. Faktiki olaraq m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fum \u201cFilologiya elml\u0259ri doktoru Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n yarad\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 elmmetrik diapazonda\u201d adl\u0131 monoqrafiyada metodologiya apropasiya edilmi\u015f v\u0259 formala\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Monoqrafiyada Az\u0259rbaycan \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131\u011f\u0131nda ilk d\u0259f\u0259 olaraq konkret bir alimin \u00e7ox\u015fax\u0259li elmi f\u0259aliyy\u0259ti h\u0259m n\u0259z\u0259ri aspektd\u0259n, h\u0259m d\u0259 elmmetrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259r, elmi kommunikasiya imkanlar\u0131, beyn\u0259lxalq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fck s\u0259viyy\u0259si, istinad dinamikas\u0131 v\u0259 akademik t\u0259sir g\u00fcc\u00fc prizmas\u0131ndan kompleks \u015f\u0259kild\u0259 ara\u015fd\u0131r\u0131laraq ictimaiyy\u0259t\u0259 t\u0259qdim edilir. Tam \u0259min\u0259m ki, t\u0259qdim olunan monoqrafiyadak\u0131 bel\u0259 yana\u015fma g\u0259l\u0259c\u0259kd\u0259 ayr\u0131-ayr\u0131 aliml\u0259rin, elmi m\u0259kt\u0259bl\u0259rin v\u0259 b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 Az\u0259rbaycan filoloji fikrinin inki\u015faf tarixinin yeni elmi metodologiya \u0259sas\u0131nda yenid\u0259n qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn fundamental bazaya \u00e7evril\u0259c\u0259k. Bu istiqam\u0259tin m\u0259hz humanitar elml\u0259rd\u0259 d\u0259 r\u0259q\u0259msal analitika, elmmetrik t\u0259hlil v\u0259 akademik f\u0259aliyy\u0259tin sistemli monitorinqi kimi yana\u015fmalar\u0131n Az\u0259rbaycan elmi m\u00fchitind\u0259 institusional s\u0259viyy\u0259d\u0259 t\u0259tbiqin\u0259 t\u0259kan ver\u0259c\u0259yin\u0259 d\u0259 \u0259min\u0259m. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 m\u00fc\u0259llifi oldu\u011fum bu monoqrafiya yaln\u0131z bir t\u0259dqiqat i\u015fi deyil, eyni zamanda g\u0259l\u0259c\u0259k elmi ara\u015fd\u0131rmalar \u00fc\u00e7\u00fcn yeni metodoloji paradiqman\u0131n ba\u015flan\u011f\u0131c\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p><i>\u2013 Son olaraq oxuculara n\u0259 dem\u0259k ist\u0259rdiniz?<\/i><br \/>\n\u2013 \u00dcmid edir\u0259m ki, oxucular yaln\u0131z Salid\u0259 \u015e\u0259rifovan\u0131n elmi f\u0259aliyy\u0259ti haqq\u0131nda deyil, b\u00fct\u00f6vl\u00fckd\u0259 m\u00fcasir elmd\u0259 ba\u015f ver\u0259n transformasiyalar haqq\u0131nda da yeni t\u0259s\u0259vv\u00fcr \u0259ld\u0259 ed\u0259c\u0259kl\u0259r. Kitab g\u00f6st\u0259rir ki, elmi f\u0259aliyy\u0259t art\u0131q yaln\u0131z kitab v\u0259 m\u0259qal\u0259l\u0259rin say\u0131 il\u0259 \u00f6l\u00e7\u00fclm\u00fcr. Bu g\u00fcn elmin r\u0259q\u0259msal izi, beyn\u0259lxalq g\u00f6r\u00fcn\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc v\u0259 t\u0259sir g\u00fcc\u00fc d\u0259 b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131y\u0131r. Elmi f\u0259aliyy\u0259t daim yenil\u0259n\u0259n v\u0259 inki\u015faf ed\u0259n bir prosesdir. Humanitar elml\u0259r d\u0259 bu d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rd\u0259n k\u0259narda qalmamal\u0131d\u0131r. R\u0259q\u0259msal texnologiyalar v\u0259 elmmetrik yana\u015fmalar elmi d\u00fc\u015f\u00fcnc\u0259nin yeni imkanlar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131r. \u018fsas m\u0259qs\u0259dimiz bu imkanlardan istifad\u0259 etm\u0259kl\u0259 Az\u0259rbaycan elmini daha geni\u015f beyn\u0259lxalq elmi m\u0259kanda tan\u0131tmaqd\u0131r.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" title=\"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130\" src=\"https:\/\/elm.info.az\/uploads\/posts\/2026-05\/1779752996_musfiq-borcali-0011.jpg\" alt=\"ELMMETRIK D\u00dc\u015e\u00dcNC\u018fN\u0130N \u018fD\u018fB\u0130YYAT\u015e\u00dcNASLIQDA YEN\u0130 M\u018fRH\u018fL\u018fS\u0130\" \/><\/p>\n<\/div>\n<div class=\"articletext\"><span style=\"color: #3366ff;\"><span style=\"color: #3366ff;\"><b><i>M\u00fcsahib\u0259ni apard\u0131:<\/i><br \/>\nM\u00fc\u015ffiq BOR\u00c7ALI,<br \/>\n<i>Az\u0259rbaycan Yaz\u0131\u00e7\u0131lar Birliyinin,<br \/>\nAz\u0259rbaycan Junalistl\u0259r Birliyinin v\u0259<br \/>\nTuran Yazarlar Birliyinin \u00fczv\u00fc,<br \/>\n&#8220;Ziya&#8221; q\u0259zetinin, ZiM.Az, Ziya.info.az,<br \/>\nElm.info.az v\u0259 Turan.info.az<br \/>\nsaytlar\u0131n\u0131n Ba\u015f redaktoru,<br \/>\nFilologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru,<br \/>\nPrezident t\u0259qa\u00fcd\u00e7\u00fcs\u00fc<\/i><\/b><\/span><\/span>ZiM.Az.<\/p>\n<div class=\"quote\">Mu\u0259llif huquqlar\u0131 qorunur.<\/div>\n<div class=\"quote\">M\u0259lumatdan istifad\u0259 etdikd\u0259 istinad mutl\u0259qdir.<\/div>\n<\/div>\n<div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259s\u0259f\u0259 doktoru, dosent Zakir\u0259 \u018fliyeva il\u0259 m\u00fcsahib\u0259) Son ill\u0259rd\u0259 elmi f\u0259aliyy\u0259tin qiym\u0259tl\u0259ndirilm\u0259sind\u0259 elmmetrik v\u0259 bibliometrik g\u00f6st\u0259ricil\u0259rin rolu getdikc\u0259 art\u0131r. Bu istiqam\u0259td\u0259 Az\u0259rbaycan humanitar elml\u0259rind\u0259 apar\u0131lan ara\u015fd\u0131rmalar x\u00fcsusi maraq do\u011furur. M\u00fcsahibimiz, AMEA Nizami G\u0259nc\u0259vi ad\u0131na \u018fd\u0259biyyat \u0130nstitutunun \u201cR\u0259q\u0259msal \u0259d\u0259biyyat\u015f\u00fcnasl\u0131q v\u0259 s\u00fcni intellekt\u201d \u015f\u00f6b\u0259snin m\u00fcdiri, filologiya \u00fczr\u0259 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru, dosent Zakir\u0259 \u018fliyevad\u0131r. Z.\u018fliyevan\u0131n t\u0259dqiqatlar\u0131nda Az\u0259rbaycan [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2736,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[102,8,35,33],"tags":[],"class_list":["post-2735","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ziya-qzeti","category-elm","category-humanitar-elmlr","category-xbrlr-2"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2735","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2735"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2735\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2739,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2735\/revisions\/2739"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2736"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2735"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2735"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ziya.info.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2735"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}